Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Free software - linkownia - Linux Xubuntu 12.04 - instalacja systemu i tuż po instalacji - mini poradnik

Free software - linkownia - Linux - poradniki amatora

Linux Kubuntu 14.04 i 12.04
instalacja i konfiguracja - poradnik
http://kubuntu.freesoftware.cba.pl

Free software Linkownia - Strona główna
wrzucone na serwer: 6 listopada 2012
zmiany: 12 stycznia 2014
 
Wstęp

Jako, że nie jestem zaawansowanym użytkownikiem systemu Linux, a jakiś czas już próbuję używać tego systemu to wiem już, że na początku można napotkać problemy nawet w tak łatwej dystrybucji jaką jest Linux Ubuntu (w tym przypadku Xubuntu).
Spróbuję tutaj opisać co sprawiało mi problem i jak to rozwiązałem. Jak przeprowadzić w sumie i tak bardzo prosty proces instalacji systemu. Jakie programy warto dodatkowo zainstalować oprócz tych, które są na starcie. Jak poradzić sobie z ewentualnymi napotkanymi problemami. Wszystko to pod kątem użytkownika (amatora), który raczej używa komputera do rozrywki i komunikacji ze znajomymi. Może to co tutaj napiszę przyda się komuś kto też chce korzystać z systemu operacyjnego innego niż Windows.

Cały ten opis instalowania systemu operacyjnego i oprogramowania oraz konfigurowania Linux Xubuntu 12.04 64-bit powstał na komputerze stacjonarnym opartym o płytę główną Asus P5G41T-M LX z procesorem Intel Core2Duo E6400 i 4 GB pamięci RAM DDR3. Do tego wszystkiego podłączone jeszcze są: karta graficzna Nvidia GF GT440, dyski twarde Seagate Barracuda ST500DM002 500GB, Hitachi Deskstar T7K500 320GB, Barracuda 7200.10 80GB, napęd optyczny LG GH22NS90, monitor LG Flatron L1742S, drukarka HP DeskJet 1050 series, no i kamerka internetowa Logitech c110. Do odtwarzania dźwięku używam zintegrowanej karty dźwiękowej i dodatkowej Creative Sound Blaster Audigy ES (nie mylić z SE). Chyba wszystko jeżeli chodzi o sprzęty, które warto było podać.

Linux Xubuntu 12.04, ale już w wersji 32-bit instalowałem i konfigurowałem, no i oczywiście cały czas używam na komputerze opartym o płytę główną Fujitsu Siemens z procesorem Pentium 4 z HT. Pamięcią RAM 1,5GB. Kartą graficzną Intel G865. I kartą dźwiękową Creative Sound Blaster Live 24Bit. Tutaj też używałem programów i sposobów ominięcia napotkanych problemów tak jak w poniższym opisie.
 
Linux Xubuntu 12.04 (Precise Pangolin)
 

Widok pulpitu Linux Xubuntu 12.04 64-bit

Linux Xubuntu 12.04 już na starcie jest bardzo dobrze wyposażonym systemem jeżeli chodzi o oprogramowanie. Po instalacji systemu trzeba jednak doinstalować dodatki pozwalające odtwarzać pliki audio i wideo, zainstalować Flash i Jave. Po przeprowadzonej instalacji warto zainteresować się programami, które bardziej pasują nam pod względem funkcjonalności i pod względem wizualnym. W moim przypadku programy, których używam w Linux Xubuntu 12.04 częściowo uległy zmianie w stosunku do tego co dostajemy na początku. Na pewno doszło sporo programów, a pewna część zniknęła.
 
Instalacja systemu
 
System instalowałem z pendrive. Instalowałem Linux Xubuntu 12.04 (64-bit). Podczas instalacji utworzyłem trzy partycje: pierwsza to /root z systemem plików ext4, druga partycja to przestrzeń wymiany i ostatnia trzecia /home z systemem plików ext4.
 
W moim przypadku instalowanie systemu rozpocząłem od przygotowania pamięci flash kopiując na nią zawartość pliku ISO pobranego z oficjalnej strony Linux Xubuntu. Operację tą wykonałem jeszcze w systemie Windows7 uruchamiając program Unetbootin.
W programie Unetbootin wybrałem opcję obraz dysku (plik ISO) i podałem ścieżkę dostępu do pliku. Później wybrałem Typ napędu oraz "literkę" partycji, pod którą znajdował się pendrive. Wybór zatwierdziłem rozpoczynając proces kopiowania danych na pamięć flash (wystarczy pamięć o pojemności 1GB). Tak przygotowana pamięć przenośna pozwala na uruchomienie systemu w wersji LiveUSB oraz instalacji systemu Linux Xubuntu na dysku twardym komputera.
 
Widok okna programu Unetbootin w systemie Windows7, z opcjami wyboru napędu oraz pliku iso Widok okna programu Unetbootin w systemie Windows7, z widocznym paskiem postępu Widok okna programu Unetbootin w systemie Windows7, z widokiem zakończonej operacji
 
Jeżeli taki pendrive chcemy wykonać w systemie Linux też możemy skorzystać z wyżej opisanego programu albo z narzędzia o nazwie Asystent nośnika rozruchowego (usb-creator-gtk).
 


Widok okna programu Unetbootin w wersji dla Linuksa Widok okna programu Asystent nośnika rozruchowego
 
Mając już przygotowaną "instalkę" systemu (przykład instalacji systemu przeprowadziłem na wirtualnej maszynie), podczas startu komputera wybieramy startowanie z pamięci flash. Ta wersja Linuksa ma możliwość wybrania w jaki sposób chcemy rozpocząć instalację systemu. Możemy podczas startu wybrać od razu instalację (bez wypróbowania systemu). Możemy też uruchomić system w wersji LiveUSB albo LiveCD. I tutaj opiszę ten rodzaj instalacji.
 

Widok okna wyboru rodzaju instalacji systemu
 
Po takim uruchomieniu na pulpicie widzimy skrót "Zainstaluj Xubuntu 12.04 LTS". Za jego pomocą uruchamiamy instalację systemu na dysku twardym. Pierwszy monit jaki widzimy to wybór języka w jakim ma być przedstawiony interfejs graficzny systemu. Szukamy i wybieramy Polski. Kolejny etap instalacji informuje nas o tym czy spełniamy wymagania do zainstalowania systemu.
 



Widok pulpitu ze skrótem do instalacji systemu Widok pulpitu z monitem wyboru języka Widok pulpitu z monitem spełnionych wymagań
 
Następnie przechodzimy do wyboru rodzaju instalacji. Wybrałem opcję "Użycie innego rozwiązania" gdzie samodzielnie wybieram dysk, na którym będę instalował system operacyjny. Sam podzielę dysk na partycje wybierając na nich system plików. Po zatwierdzeniu tego rozwiązania ukazuje się monit pozwalający na modyfikację wcześniej opisanych operacji na dysku.
 



Widok pulpitu z wyborem rodzaju instalacji Widok pulpitu z monitem wyboru dysku i miejsca utworzenia bootloadera Widok pulpitu z widokiem tworzenia partycji /, z systemem plików ext4
  
W dolnej części okna mamy opcję wyboru dysku, na którym ma być utworzony boot loader (z którego dysku ma być startowany Linux Xubuntu). Wybieram odpowiedni dysk. Następnie tworzę partycje. Utworzyłem trzy partycje. Pierwsza systemowa z punktem montowania / i systemem plików ext4 z księgowaniem, ustawiłem też wielkość tej partycji.
 



Widok pulpitu z widokiem utworzonej partycji /, z systemem plików ext4 Widok pulpitu z widokiem tworzenia partycji z przestrzenią wymiany Widok pulpitu z widokiem tworzenia partycji /home, z systemem plików ext4
  
Następnie utworzyłem partycję z przestrzenią wymiany (linux-swap). Z tego co wyczytałem jeżeli mamy sporo pamięci RAM to partycja z przestrzenią wymiany nie jest wymagana. Ostatnią partycję jaką utworzyłem to partycja z punktem montowania /home i systemem plików ext4 z księgowaniem. Wielkość partycji w moim przypadku to reszta dostępnego miejsca na dysku. Po utworzeniu partycji kolejnym krokiem jest już instalacja systemu.
 


Widok pulpitu z widokiem utworzonych partycji /, przestrzeni wymiany i /home Widok pulpitu z widokiem wyboru strefy czasowej Widok pulpitu z widokiem wyboru układu klawiatury
  
Podczas procesu instalacji przechodzimy jeszcze przez kilka etapów, które musimy wykonać. Pierwszym z nich jest wybór strefy czasowej. Następnie wybieramy układ klawiatury. Kolejnym krokiem jest wybór nazwy użytkownika i hasła potrzebnego do zalogowania się do systemu. Tutaj też mamy możliwość wyboru czy logowanie ma odbywać się automatycznie i czy katalog (folder) użytkownika ma być szyfrowany. Teraz już do końca instalacji czekamy. W tym czasie mamy możliwość poczytania o możliwościach nowego systemu operacyjnego.



Widok pulpitu z widokiem wyboru nazwy użytkownika i hasła, sposobu logowania Widok pulpitu z widokiem okna opisu możliwości systemu
  
Po zakończeniu instalacji instalator poprosi nas o przeładowanie komputera i uruchomienie systemu już z dysku twardego. Jeżeli mieliśmy wcześniej zainstalowane inne systemy operacyjne będą one uwzględnione (Grub) podczas startu komputera z dysku, na którym utworzyliśmy boot loader, będziemy też mieli możliwość wyboru systemu, który chcemy uruchomić.
  
Oczywiście obraz iso z "instalką" systemu możemy po prostu wypalić na płycie DVD i cały opisany proces przeprowadzić z tak przygotowanej płyty.
 
Ogólnie

Zaczynając używać systemu innego niż Windows (kilkanaście lat użytkowania) musiałem zdać sobie sprawę z tego, że to naprawdę inny system jeżeli chodzi o konfigurację (jak już wszystko zrobione to używa się tego tak samo jak Windows).
 
Jeżeli system mamy już zainstalowany i chcemy cokolwiek zrobić w systemie to różnice zaczynają się już w momencie kiedy chcemy odczytać nasze pliki (dokumenty, wideo, muzyka). Nie mamy tutaj jak w Windows "literek" dysków, partycje to kolejne katalogi (foldery). Pliki z konfiguracjami programów, nasze dokumenty, muzyka, wideo i co tam jeszcze tworzymy czy kopiujemy do komputera standardowo przechowywane jest na partycji /home w podkatalogu (podfolderze) naszego użytkownika.
Katalogi i pliki z konfiguracją programów są ukryte i mają kropkę na początku nazwy, np. ".TrueCrypt". Skrót do szybkiego podglądu katalogów i plików ukrytych to Ctrl + H, oczywiście mówię tutaj o podstawowym w Xfce, menedżerze plików Thunar.
 


Okno menedżera plików Thunar z widokiem katalogu/partycji home Widok okna instalatora pakietów gDebi
 
Programy w tej dystrybucji w prosty sposób możemy zainstalować z paczek DEB (instalator pakietów gDebi) oraz z repozytoriów (Centrum oprogramowania Ubuntu, Menedżer pakietów Synaptic ewentualnie terminal, inaczej wiersz poleceń). Z terminala też na pewno przyjdzie nam częściej korzystać, nie tylko instalując programy.



Widok okna Centrum oprogramowania Ubuntu z widokiem jak zainstalować program
Widok okna Menedżera pakietów Synaptic z widokiem jak zainstalować program
Widok okna terminala (wiersza poleceń) z widokiem jak zainstalować program
 
Usuwanie programów z systemu też przeprowadzamy za pomocą narzędzi Centrum oprogramowania Ubuntu albo Menedżer pakietów Synaptic ewentualnie terminal.
 



Widok okna Centrum oprogramowania Ubuntu z widokiem jak usunąć program
Widok okna Menedżera pakietów Synaptic z widokiem jak usunąć program
Widok okna terminala (wiersza poleceń) z widokiem jak usunąć program
 
Dystrybucja, o której piszę używa interfejsu graficznego Xfce. W tej dystrybucji najlepiej używać programów korzystających z biblioteki GTK+, ale nic nie przeszkadza żeby używać programów Qt.
 
To co musiałem zrobić zaraz po zainstalowaniu systemu to na pewno jego aktualizacja (Menedżer aktualizacji). Aktualizacji systemu możemy też dokonać za pomocą konsolowych poleceń:

Aktualizacje systemu możemy wykonywać za pomocą Menedżera aktualizacji albo z pomocą terminala. Jeżeli chodzi o graficzny menedżer aktualizacji to raczej nie ma się co rozpisywać. Rzecz prosta do wykonania. Natomiast aktualizacja w terminalu wymaga przynajmniej podstawowej znajomości poleceń menadżera pakietów Apt lub jego tekstowego front-end, Aptitude.

Aktualizacja za pomocą terminala
Apt - Menadżer pakietów działający w terminalu. Posiada możliwość pobrania, instalacji pakietów oraz automatycznej instalacji brakujących zależności.
Aptitude - Tekstowy front-end menadżera pakietów Apt.
$ sudo apt-get update - Za pomocą tego polecenia zaktualizujesz listę dostępnych pakietów. $ sudo aptitude update
- Uaktualnia listę dostępnych pakietów ze źródeł apt (jest to odpowiednik “apt-get update”)
$ sudo apt-get upgrade
- Za pomocą tego polecenia zainstalujesz/zaktualizujesz już zainstalowane pakiety do najnowszych  wersji. $ sudo aptitude safe-upgrade
- Uaktualnia zainstalowane pakiety do najnowszych wersji.
$ sudo apt-get dist-upgrade
- Nieco różni się upgrade. Jest bardziej rozbudowana. Oprócz instalacji najnowszych wersji pakietów zajmuje się również ich zależnościami. Usuwa też pakiety, które nie są już potrzebne. $ sudo aptitude full-upgrade
- Uaktualnia zainstalowane pakiety do najnowszych wersji.  Ma możliwość uaktualniania pakietów, których nie jest w stanie zaktualizować polecenie safe-upgrade.

I poniżej przykład polecenia, za pomocą którego wykonamy aktualizację systemową:
$ sudo apt-get update && sudo apt-get dist-upgrade
Jeżeli chcemy zmienić bądź jesteśmy zmuszeni do zmiany jądra systemu na nowszą wersję, możemy użyć kernela z Ubuntu 12.10 (kernel 3.5.x), z Ubuntu 13.04 (kernel 3.8.x) lub z Ubuntu 13.10 (kernel 3.11.x). Kernel zaktualizujemy w prosty sposób za pomocą polecenia wydanego w terminalu:
Wersja 3.5.x
$ sudo apt-get install linux-generic-lts-quantal
xserver-xorg-lts-quantal

Wersja 3.8.x
$
sudo apt-get install linux-generic-lts-raring xserver-xorg-lts-raring


Wersja 3.11.x
$ sudo apt-get install linux-generic-lts-saucy xserver-xorg-lts-saucy

Restartujemy system. W  terminalu możemy użyć polecenia:
$ sudo reboot
Możemy też używać innych wersji kernela, w tym najnowszych (trzeba zwrócić uwagę na to czy sterownik karty graficznej współpracuje z wybranym kernelem). Paczki deb potrzebne do instalacji kernela pobieramy z tego miejsca. I przykładowy, najnowszy (w momencie wpisywania tego tekstu) kernel (3.12.2) to pobranie trzech plików deb na dysk twardy naszego komputera:

dla wersji 32bit
linux-headers-3.12.2-031202_3.12.2-031202.201311291538_all.deb
linux-image-3.12.2-031202-generic_3.12.2-031202.201311291538_i386.deb
linux-headers-3.12.2-031202-generic_3.12.2-031202.201311291538_i386.deb
Wszystkie pliki możemy pobrać za pomocą jednego polecenia:

wget kernel.ubuntu.com/~kernel-ppa/mainline/v3.12.2-trusty/linux-headers-3.12.2-031202_3.12.2-031202.201311291538_all.deb kernel.ubuntu.com/~kernel-ppa/mainline/v3.12.2-trusty/linux-headers-3.12.2-031202-generic_3.12.2-031202.201311291538_i386.deb kernel.ubuntu.com/~kernel-ppa/mainline/v3.12.2-trusty/linux-image-3.12.2-031202-generic_3.12.2-031202.201311291538_i386.deb

dla wersji 64bit
linux-headers-3.12.2-031202_3.12.2-031202.201311291538_all.deb
linux-image-3.12.2-031202-generic_3.12.2-031202.201311291538_amd64.deb
linux-headers-3.12.2-031202-generic_3.12.2-031202.201311291538_amd64.deb
Wszystkie pliki możemy pobrać za pomocą jednego polecenia:

wget kernel.ubuntu.com/~kernel-ppa/mainline/v3.12.2-trusty/linux-headers-3.12.2-031202_3.12.2-031202.201311291538_all.deb kernel.ubuntu.com/~kernel-ppa/mainline/v3.12.2-trusty/linux-headers-3.12.2-031202-generic_3.12.2-031202.201311291538_amd64.deb kernel.ubuntu.com/~kernel-ppa/mainline/v3.12.2-trusty/linux-image-3.12.2-031202-generic_3.12.2-031202.201311291538_amd64.deb

Pliki skopiowane za pomocą "jednego polecenia" znajdą się w katalogu naszego użytkownika na partycji /home.
Jeżeli pliki mamy już na dysku, w celu zainstalowania kernela używamy polecenia:
$ sudo dpkg -i linux-headers-3.12.2*.deb linux-image-3.12.2*.deb
Po zakończeniu instalacji resetujemy system, możemy to zrobić za pomocą polecenia w terminalu:
$ sudo reboot
Podobnie postępujemy z innymi wersjami kernela odpowiednio dostosowując polecenie instalacji i kopiując odpowiednie pliki na dysk twardy naszego komputera. Warto też pamiętać, że przed zmianami tego typu warto wykonać kopię systemu, ważnych danych. Ewentualnie wcześniej nabyć wiedzy wystarczającej do przywrócenia wszystkiego do stanu przed zmianami.

Kolejnym etapem była aktualizacja środowiska graficznego Xfce oraz menedżera plików thunar.




Widok okna Menedżera aktualizacji Widok okna terminala z wydanym poleceniem aktualizacji Xfce
 
Aktualizacji dokonałem za pomocą repozytoriów PPA otwierając terminal i po kolei wklejając i wykonując linie tekstu zaczynające się od sudo.
 
Aktualizacja xfce do 4.10 Aktualizacja Thunar
$ sudo add-apt-repository ppa:xubuntu-dev/xfce-4.10
$ sudo apt-get update
$ sudo apt-get dist-upgrade
$ sudo add-apt-repository ppa:xubuntu-dev/xfce-4.12
$ sudo apt-get update
$ sudo apt-get upgrade
przeładować Thunar -q
 
Posiadając kartę graficzną Nvidia warto zainstalować dodatkowy, zamknięty sterownik Nvidia. Możemy to wykonać używając menedżera pakietów Synaptic (za jego pomocą w prosty sposób możemy też podejrzeć jakie inne wersje sterownika są dostępne) instalując pakiety:
nvidia-current, nvidia-setting
Innym prostym sposobem jest uruchomienie terminala i wykonanie polecenia:
$ sudo apt-get install nvidia-current
Możemy też instalować inne wersje sterownika dostępne w repozytoriach. Pisząc to, wersja "nvidia-current" to sterownik z numerkiem 304.88. Dostępne są jeszcze starsze wersje sterownika 96.43 i 173.14 oraz nowsza 319.32 (którego używam).
I chcąc zainstalować sterownik inny niż "current" np. wersja 319.32 w terminalu podajemy polecenie:
$ sudo apt-get install nvidia-319
Sposób na zainstalowanie najnowszego sterownika to np. dodanie w terminalu repozytorium ppa:ubuntu-x-swat/x-updates, np.
$ sudo add-apt-repository ppa:ubuntu-x-swat/x-updates
$ sudo apt-get update && sudo apt-get dist-upgrade
I instalacja konkretnego, dostępnego sterownika. Np.
$ sudo apt-get install nvidia-331
Po instalacji sterownika restartujemy system poleceniem:
$ sudo reboot
Żeby zainstalować najnowsze sterowniki można też użyć innego repozytorium ppa:xorg-edgers/ppa, tutaj też podobnie jak we wcześniej opisanym sposobie instalowania sterownika po kolei w terminalu wykonujemy  polecenia:
$ sudo add-apt-repository ppa:xorg-edgers/ppa
$ sudo apt-get update && sudo apt-get dist-upgrade
I instalacja konkretnego, dostępnego sterownika. Np.
$ sudo apt-get install nvidia-331
Niezależnie jaki sterownik zainstalowaliśmy po jego instalacji restartujemy system. Możemy to zrobić poleceniem:
$ sudo reboot
Widok okna Dodatkowe sterowniki
 
W starszym komputerze gdzie mam kartę Intel G865 nie instalowałem w ogóle dodatkowych sterowników. Urządzenia typu kamerka internetowa, drukarka ze skanerem, karty dźwiękowe (zintegrowana i dodatkowa) też pozostały bez instalowania dodatkowych sterowników i działają prawidłowo.

Porady

No i teraz sprawy, które nie odpowiadały mi w stanie takim, jakie zastałem po zainstalowaniu systemu.

Kodeki audio-video, flash, czcionki windows


Pierwsze to brak zainstalowanych kodeków umożliwiających odtwarzanie multimediów, brak zainstalowanego flash przydatnego przy przeglądaniu internetu oraz brak zainstalowanych czcionek windowsowych. Tutaj z pomocą przychodzi pakiet: xubuntu-restricted-extras. instalowany za pomocą Menedżera pakietów Synaptic albo Centrum oprogramowania Ubuntu. Ewentualnie za pomocą teminala i polecenia:
$ udo apt-get install xubuntu-restricted-extras

Java

Na starcie nie mamy też zainstalowanej Javy. Instalujemy Oracle Java, instalujemy przez dodanie, używając terminala, odpowiedniego repozytorium:
$ sudo add-apt-repository ppa:webupd8team/java
$ sudo apt-get update
$ sudo apt-get install oracle-java7-installer
NTP

Kolejna sprawa to synchronizacja czasu systemowego przez internet. Otwieramy "Czas i Data". Tam w konfiguracji Synchronizowanie zegara z serwerami w internecie. Przy wybraniu tej opcji automatycznie zainstaluje się usługa NTP, która umożliwi automatyczne ustawianie czasu i daty.

Problem z ustawieniem czasy systemowego

Jeżeli kiedykolwiek wystąpi problem z ustawieniem czasu możemy w terminalu użyć polecenia:
$ sudo dpkg-reconfigure tzdata
Widok okna Czas i data
                            z monitem instalacji protokołu NTP
Widok okna edytora
                            tekstu leafpad z widocznym wklejonym tekstem
                            ustawienia podstawowego kursora myszy
Widok okna Menedżera
                            synaptic z zainstalowanym pakietem
                            comixcursors-lefthanded
Widok okna Czas i data z monitem instalacji protokołu NTP Widok okna edytora tekstu leafpad z widocznym wklejonym tekstem ustawienia podstawowego kursora myszy Widok okna Menedżera synaptic z zainstalowanym pakietem comixcursors-lefthanded
 
Kursory dla leworęcznych (lefthand)

Jako, że jestem leworęczny standardowy kursor myszy zamieniłem na wersję LH (kursor odwrócony w prawo). Ogólnie można powiedzieć, że jest dobrze. Ale do czasu użycia programu dla KDE. Wtedy kursor przechodzi do widoku kursora podstawowego. I na to jest proste rozwiązanie. Szukamy pliku x-cursor-theme. Plik znajduje się w etc/alternatives/ i otwieramy go z prawami administratora, możemy to zrobić za pomocą polecenia wydanego w terminalu sudo leafpad /etc/alternatives/x-cursor-theme. Modyfikujemy jego zawartość. W miejsce nazwy podstawowego kursora podajemy tą wybraną (wcześniej zainstalowaną) przez siebie. W moim przypadku Inherits=ComixCursors-LH-Black-Small. Po zapisaniu pliku problem powinien zniknąć.
Potrzebny zestaw kursorów pobrałem używając Menedżera pakietów Synaptic (w moim przypadku X11 mouse pointer themes with a comic art feeling (LH, translucent)). Jak zmienić zestaw kursorów? Menedżer ustawień, a następnie Mysz i panel dotykowy i tam zakładka Styl.
Tak się też składa, że nie jestem jedynym użytkownikiem komputera więc żeby nie było za bardzo uciążliwe przełączanie ustawień myszki dla prawo i lewo ręcznych można utworzyć na pulpicie aktywator dla ustawień myszki. Prawoklik na pulpicie, wybieramy utwórz aktywator, podajemy polecenie xfce4-mouse-settings. Ikonka aktywatora ma nazwę input-mouse.
 
Widok okna tworzenia
                            aktywatora ustawień myszki
Widok okna tworzenia aktywatora ustawień myszki

Montowanie partycji

Jeżeli korzystamy z kilku dysków twardych w jednym komputerze czy też wielu partycji, z których tylko partycje / i /home montowane są na starcie to warto dowiedzieć się jak montować pozostałe partycje automatycznie. Wbrew pozorom jak już się wie co i gdzie wpisać jest to bardzo proste.

Sposób pierwszy:

Potrzebna jest nam komenda:
$ sudo blkid
albo
$ ls -l /dev/disk/by-uuid/
wykonywana w terminalu. Za jej pomocą sprawdzamy UUID dysku twardego. W terminalu otwieramy plik fstab za pomocą polecenia:
$ sudo leafpad /etc/fstab
I poniżej widocznego tekstu w otwartym pliku dodajemy linie z parametrami montowanych partycji. Przykład montowania partycji z systemem plików ext4 w katalogu /media, która będzie widoczna jako katalog Multimedia.

Układ zapisu dodawanej linii:

partycja[TAB]punkt montowania[TAB]system plików[TAB]opcje[TAB]0[TAB]0

przykład

UUID=5faf08b3-31a1-414b-95f2-45d0459ee936    /media/Multimedia     ext4     defaults   0    0


Sposób drugi:
Potrzebna jest nam komenda:
$ sudo fdisk -l
wykonywana w terminalu, żeby sprawdzić układ partycji i dowiedzieć się, którą z nich chcemy zamontować na stałe. W moim przypadku są to dwie partycje /dev/sda1 na dysku /dev/sda: 80.0 GB oraz /dev/sdc2 na dysku /dev/sdc: 320.1 GB.
Partycje montowane są standardowo w katalogu /media. W nim musimy utworzyć podkatalogi dla kolejnych montowanych partycji. W moim przypadku chcę zamontować dwie partycje. Więc tworzę dwa podkatalogi w katalogu media. Katalog backup (/media/backup) i katalog dane-win (/media/dane-win). Będą one kolejnymi widocznymi na stałe partycjami. Podkatalogi tworzymy w katalogu /media, otwartym z prawami administratora.
Po utworzeniu tych katalogów z nazwami partycji, w terminalu wykonujemy polecenie:
$ sudo leafpad /etc/fstab
żeby edytować otworzony w tym momencie plik. W nim, pod już widniejącym tekstem podajemy parametry dotyczące naszych montowanych partycji. Zapisujemy to w takim układzie:
partycja[TAB]punkt montowania[TAB]system plików[TAB]opcje[TAB]0[TAB]0
czyli w moim przypadku są to dwa wpisy
/dev/sda1    /media/backup     ext4     defaults   0    0.
oraz
/dev/sdc2    /media/dane-win     ntfs-3g     defaults   0    0
Jak widać montowałem partycje z systemami plików ext4 i NTFS. Jeżeli chcemy zamontować partycję FAT podajemy we wpisywanej linijce tekstu parametr (w miejscu gdzie podawałem ext4 i ntfs-3g) vfat. Analogicznie postępujemy z kolejnymi partycjami, które chcemy zamontować na stałe. Zapisujemy zmiany i po restarcie systemu wybrane partycje powinny być zamontowane.

Widok okna terminala z
                            wydanym poleceniem sudo fdisk -l
Widok okna programu
                              leafpad z otwartym plikiem fstab
Widok okna terminala z wydanym poleceniem sudo fdisk -l Widok okna programu leafpad z otwartym plikiem fstab

Defragmentacja

No i jak już jesteśmy przy temacie partycji i dysków to warto wspomnieć o fragmentacji i defragmentacji dysków w systemie Linux. Z tego co doczytałem system plików jest tak zaprojektowany, że w tym systemie nie jest potrzebna defragmentacja. Chociaż tak wyczytałem to jest dostępne narzędzie do defragmentacji. Za jego pomocą możemy defragmentować całe partycje albo wybrane pliki czy też katalogi. Program uruchamiamy w terminalu za pomocą polecenia e4defrag i dla przykładu jeżeli chcemy defragmentować partycję sda1 w terminalu wykonujemy polecenie:
$ e4defrag /dev/sda1
jeżeli chcemy defragmentować plik:
$ e4defrag /ścieżka/do/pliku
jeżeli chcemy defragmentować katalog:
$ e4defrag -r /ścieżka/do/katalogu
Uciążliwe raportowanie o błędach (apport)

W Xubuntu zauważyłem też może nie uciążliwy, ale drażniący mnie kwiatek. Często występujące błędy i komunikowanie o nich za pomocą dymków i ikony w tray. Po doczytaniu okazało się, że nie są to błędy używanych programów, ale nadgorliwość programu do raportowania o błędach. Aby wyłączyć te komunikaty wystarczy otworzyć plik apport z prawami administratora. Wykonamy do w terminalu poleceniem:
$ sudo leafpad /etc/default/apport
Edytować linijkę enabled=1, w której zamiast 1 ustawiamy 0.

Widok okna programu
                            leafpad z otwartym plikiem apport
Widok okna programu
                              edycji Menedżera ustawień, Napędy i
                              nośniki wymienne
Widok okna programu leafpad z otwartym plikiem apport
Widok okna programu edycji Menedżera ustawień, Napędy i nośniki wymienne

Bezproblemowe odtwarzanie płyt DVD

Żeby móc odtwarzać bez problemu płyty DVD trzeba zainstalować jeszcze dodatkową bibliotekę Libdvdcss2. Żeby ustawić automatyczne uruchamianie filmów z płyt DVD w programie VLC należy w Menedżerze Ustawień, Napędy i nośniki wymienne, zakładka multimedia, sekcja płyty CD/DVD wideo podać polecenie vlc dvd:///dev/sr0. Żeby pominąć menu na płycie DVD podajemy vlc dvdsimple:///dev/sr0.

Żeby zainstalować  bibliotekę libdvdcss2 trzeba edytować w terminalu plik sources.list

$ sudo leafpad /etc/apt/sources.list
w otwartym pliku dodać linię
deb http://download.videolan.org/pub/debian/stable/ /
zapisać plik, następnie po kolei w terminalu podać i zatwierdzić polecenia
$ wget -O - http://download.videolan.org/pub/debian/videolan-apt.asc|sudo apt-key add -
$ sudo apt-get update
$ sudo apt-get install libdvdcss2
paczka deb
http://download.videolan.org/pub/debian/stable/


Problem z synchronizacją obrazu

Zauważyłem też problem z wyświetlaniem wideo na pełnym ekranie. Niezależnie jak ustawiałem wyświetlanie wideo zawsze był problem z poprzecznym "przecinaniem" obrazu. Po doczytaniu dowiedziałem się, że problem leży po stronie Xfce, który nie posiada opcji odpowiadającej za obsługę synchronizacji obrazu. Ustawienia sterownika karty graficznej nie pomagają, błąd jest opisany więc istnieje możliwość poprawienia go. Obecnie problem "rozwiązuję" wyłączając kompozycje.

Widok okna programu
                            edycji Menedżera ustawień, Menedżer okien,
                            kompozycje
Widok okna miksera
                              dźwięku
Widok okna programu edycji Menedżera ustawień, Menedżer okien, kompozycje
Widok okna miksera dźwięku

Ikona głośności

Nie podobało mi się też zespolenie ikony głośności i koperty powiadomień (która jest mi zbędna) w aplecie powiadamiania. Problem rozwiązałem wyłączając aplet powiadamiania. Przy okazji pozbyłem się też ikonki zmiany głośności. Żeby znowu mieć możliwość regulacji głośności dźwięków zainstalowałem pakiet xfce4-mixer (Mikser dźwięku) i dodałem go do panelu przez dodaj aplet.

Thunar, rozszerzanie możliwości programu

Żeby trochę rozszerzyć funkcjonalność systemowego menedżera plików Thunar mamy możliwość użycia opcji Czynności (Menu - edycja - czynności). Za jego pomocą możemy dodawać akcje do menu kontekstowego.
Opisane są na tej stronie https://help.ubuntu.com/community/ThunarCustomActions.
Osobiście dodałem trzy akcje
Otwórz Thunar z prawami administratora. Polecenie gksu thunar %f. Wyświetlenie Katalogi
Otwórz Nautilus z prawami administratora. Polecenie gksu nautilus %f. Wyświetlenie Katalogi
Otwórz w leafpad z prawami administratora. Polecenie gksu leafpad %f. Wyświetlenie Pliki tekstowe.
Jeżeli używamy usługi Dropbox możemy też dodać wpisy Dropboxa do menu kontekstowego Thunara. W prosty sposób robimy to za pomocą paczki deb dostępnej pod tym adresem thunar-dropbox-plugin_0.2.0-1_amd64.deb.

Widok okna menedżera
                            plików Thunar i opcji czynności
Widok okna menedżera
                              plików Thunar i menu kontekstowego z
                              opcjami DropBox
Widok okna  menedżera plików Thunar i opcji czynności
Widok okna  menedżera plików Thunar i menu kontekstowego z opcjami DropBox

Youtube i niebieskie twarze

W ubuntu występował (prawdopodobnie już usunięty) problem tzw. niebieskich twarzy. Użytkownicy kart NV wykorzystujących vdpau po uruchomieniu filmów w serwisie youtube widzieli twarze rodem z filmu Avatar. Z tego co przeczytałem problem był po stronie Adobe i ich flasha. Można go było wyeliminować na kilka sposobów np. bardzo prosty to we właściwościach wyświetlanego filmu wyłączało się przyspieszenie sprzętowe, ale to powodowało większe obciążenie procesora głównego. Innym sposobem, którego używałem jest dodanie repozytoriów PPA, które modyfikują bibliotekę libvdpau1. Czyli w terminalu wykonujemy polecenia:
$ sudo add-apt-repository ppa:tikhonov/misc
$ sudo apt-get update
$ sudo apt-get install libvdpau1
Brak wyświetlania animacji flash, w  tym filmów na Youtube

Instalując system na bardzo starym komputerze z procesorem bez obsługi instrukcji SSE2 napotkałem problem, który objawiał się brakiem animacji flash na stronach www.
Czy procesor obsługuje SSE2 możemy sprawdzić w terminalu za pomocą polecenia:
$ cat /proc/cpuinfo | grep flags
Używam przeglądarki Firefox i na niej się skupiłem. Samo rozwiązanie problemu jest bardzo proste. Trzeba używać starszej wersji flashplayera. Problem rozwiązałem z pomocą pliku libgcflashplayer.so, któremu po skopiowaniu na dysk zmieniłem nazwę na libflashplayer.so. Plik następnie skopiowałem do /.mozilla/plugins/ (ukryty katalog w głównym katalogu użytkownika). Nie wiem czy to ma jakieś znaczenie, wcześniej miałem zainstalowany pakiet ubuntu-restricted-extraas.

Dodam jeszcze, że używając takich starych komputerów i tak lepiej do przeglądania YT używać programów typu SMPlayer
YouTube Browser lub Minitube. O wiele niższe zużycie procesora, a co za tym idzie wyższy komfort przeglądania interesujących nas materiałów.
Wygląd

Żeby upodobnić wygląd naszego Xubuntu do wersji najnowszej (12.10) można zainstalować wg mnie bardzo ładny temat Greybird-git. Możemy to wykonać za pomocą dodania repozytorium PPA:
$ sudo add-apt-repository ppa:shimmerproject/ppa
$ sudo apt-get update
$ sudo apt-get install shimmer-themes-greybird
I w opcjach wyglądu (Menedżer ustawień) zmieniamy wygląd naszego Xubuntu.

Instalowanie programów


Jak już zainstalowałem, zaktualizowałem i pozmieniałem przyszedł czas na przyjrzenie się zainstalowanym programom. Co trzeba usunąć, co dodać, jakich zamienników użyć. Część programów wyszukałem w dostępnym Centrum oprogramowania Ubuntu i Synapticu. To czego tam nie znalazłem szukałem za pomocą wyszukiwarki google ściągając programy w postaci pakietów deb (taki odpowiednik instalatora w Windows) ewentualnie instalując programy z terminala za pomocą repozytoriów PPA wklejając (wpisując) i wykonując po kolei każdą z linii podanego repozytorium zaczynającą się od sudo. Jak na poniższych przykładach.

Po instalacji wszystkich potrzebnych programów warto też pamiętać o użyciu opcji Języki, dzięki której spolszczymy interfejs użytkownika (system + programy).
 
Przykładowe repozytoria

Gimp
sudo add-apt-repository ppa:otto-kesselgulasch/gimp
sudo apt-get update
sudo apt-get install gimp
Smplayer
sudo add-apt-repository ppa:rvm/smplayer
sudo apt-get update
sudo apt-get install smplayer smtube smplayer-themes smplayer-skins

Pidgin
sudo add-apt-repository ppa:pidgin-developers/ppa
sudo apt-get update
sudo apt-get install pidgin
Exaile
sudo add-apt-repository ppa:nilarimogard/webupd8
sudo apt-get update
sudo apt-get install exaile exaile-plugin-contextinfo exaile-plugin-ipod exaile-plugin-moodbar exfalso

XBMC
sudo add-apt-repository ppa:team-xbmc/ppa
sudo apt-get update
sudo apt-get install xbmc

XBMC (wersja testowa)
sudo add-apt-repository ppa:team-xbmc/unstable
sudo apt-get update
sudo apt-get install xbmc
Audacious, Midnight Commander (mc)
sudo add-apt-repository ppa:nilarimogard/webupd8
sudo apt-get update
sudo apt-get install audacious
sudo apt-get install mc
Kadu
sudo add-apt-repository ppa:patryk-prezu/ppa
sudo apt-get update
sudo apt-get install kadu
sudo apt-get install kadu-external-modules kadu-themes

I-Nex
sudo add-apt-repository ppa:i-nex-development-team/daily
sudo add-apt-repository ppa:nemh/gambas3
sudo apt-get update
sudo apt-get install i-nex
VLC
sudo add-apt-repository ppa:videolan/stable-daily
sudo apt-get update
sudo apt-get install vlc


Ubuntu Tweak
sudo add-apt-repository ppa:tualatrix/ppa
sudo apt-get update
sudo apt-get install ubuntu-tweak

jDownloader
sudo add-apt-repository ppa:jd-team/jdownloader
sudo apt-get update && sudo apt-get install jdownloader

qBittorrent
sudo add-apt-repository ppa:hydr0g3n/qbittorrent-stable
sudo apt-get update && sudo apt-get install qbittorrent

TrueCrypt
sudo add-apt-repository ppa:michael-astrapi/ppa
sudo apt-get update && sudo apt-get install truecrypt
PulseAudio Equalizer
sudo add-apt-repository ppa:nilarimogard/webupd8
sudo apt-get update
sudo apt-get install pulseaudio-equalizer
SimpleScreenRecorder
sudo add-apt-repository ppa:maarten-baert/simplescreenrecorder
sudo apt-get update
sudo apt-get install simplescreenrecorder

# if you want to record 32-bit OpenGL applications on a 64-bit system:
sudo apt-get install simplescreenrecorder-lib:i386

Y PPA Manager
sudo add-apt-repository ppa:webupd8team/y-ppa-manager
sudo apt-get update
sudo apt-get install y-ppa-manager
LibreOffice 4.x.x (usunąć wcześniej wszystkie pliki starego libreoffice 3.x.x)
sudo add-apt-repository ppa:libreoffice/ppa
sudo apt-get update
sudo apt-get dist-upgrade
sudo apt-get install libreoffice
   
sudo apt-get install libreoffice-help-pl
sudo apt-get install libreoffice-l10n-pl
sudo apt-get install hyphen-pl
sudo apt-get install mythes-pl

WinUSB
sudo add-apt-repository ppa:colingille/freshlight
sudo apt-get update
sudo apt-get install winusb
XnViewMP
sudo add-apt-repository ppa:dhor/myway
sudo apt-get update
sudo apt-get install xnview

Unetbootin
sudo add-apt-repository ppa:gezakovacs/ppa
sudo apt-get update
sudo apt-get install unetbootin

Seamonkey
sudo add-apt-repository ppa:bratherlui/seamonkey
sudo apt-get update
sudo apt-get install seamonkey

spolszczenie http://ftp.mozilla.org/pub/mozilla.org/seamonkey/releases/
słownik https://addons.mozilla.org/pl/seamonkey/addon/polish-spellchecker-dictionary/

Freefilesync
sudo apt-add-repository ppa:freefilesync/ffs
sudo apt-get update
sudo apt-get install freefilesync
Double Commander
sudo add-apt-repository ppa:alexx2000/doublecmd
sudo apt-get update
sudo apt-get install doublecmd-gtk
sudo apt-get install doublecmd-qt

Caffeine
sudo apt-add-repository ppa:caffeine-developers/ppa
sudo apt-get update
sudo apt-get install caffeine
Mplayer2
sudo add-apt-repository ppa:ripps818/coreavc
sudo apt-get update
sudo apt-get install mplayer2

exfat
sudo add-apt-repository ppa:relan/exfat
sudo apt-get update
sudo apt-get install fuse-exfat
sudo apt-get install exfat-utils
Unsettings
sudo add-apt-repository ppa:diesch/testing
sudo apt-get update
sudo apt-get install unsettings


Deluge
sudo add-apt-repository ppa:deluge-team/ppa
sudo apt-get update
sudo apt-get install deluge

Gnome subtitles
sudo add-apt-repository ppa:nilarimogard/webupd8
sudo apt-get update
sudo apt-get install gnome-subtitles
Glippy
sudo add-apt-repository ppa:bikooo/glippy
sudo apt-get update
sudo apt-get install glippy glippy-ubuntu-mono


Widok okna terminala z
                            wpisaną i wykonaną linią tekstu z
                            przykładowego repozytorium
Widok okna terminala z wpisaną i wykonaną linią tekstu z przykładowego repozytorium
 
Polecenia instalacji i usuwania programów za pomocą terminala
 
Do instalacji programów możemy użyć polecenia aptitude.
  
Aktualizację repozytoriów przeprowadzamy za pomocą polecenia
sudo aptitude update
po wykonaniu tego polecenia zostaniemy poproszeni o podanie hasła
  
Jeżeli nie znamy dokładnej nazwy pakietu (programu), który chcemy zainstalować używamy polecenia
aptitude search nazwa_programu
możemy użyć nazwy programu bądź frazy opisującej program
  
Jak znamy dokładną nazwę pakietu wykonujemy polecenie
sudo aptitude install nazwa_pakietu

Do usuwania programów też możemy używać polecenia aptitude
  
Jeżeli chcemy usunąć program razem z jego konfiguracją używamy polecenia
sudo aptitude purge nazwa_programu
  
Jeżeli chcemy usunąć program bez usuwania jego konfiguracji używamy polecenia
sudo aptitude remove nazwa_programu
  
Do usuwania pakietów których nie używa żadna aplikacja służy polecenie
sudo aptitude autoclean
  
Do instalacji programów możemy też używać polecenia apt-get i apt-cache
  
Aktualizację repozytoriów, przeprowadzamy za pomocą polecenia
sudo apt-get update
po wykonaniu tego polecenia zostaniemy poproszeni o podanie hasła
 
Jeżeli nie znamy dokładnej nazwy pakietu (programu), który chcemy zainstalować używamy polecenia
apt-cache search nazwa_programu.
możemy użyć nazwy programu bądź frazy opisującej program
  
Jak znamy dokładną nazwę pakietu wykonujemy polecenie
sudo apt-get install nazwa_pakietu
  
Jeżeli chcemy usunąć program razem z jego konfiguracją używamy polecenia
sudo apt-get purge nazwa_programu
 
Jeżeli chcemy usunąć program bez usuwania jego konfiguracji używamy polecenia
sudo apt-get remove nazwa_programu
 
Do usuwania pakietów których nie używa żadna aplikacja służy polecenie
sudo apt-get autoremove
 
Za pomocą polecenia wykonywanego z terminala możemy instalować też pakiety deb
sudo dpkg -i plik_pakietu.deb

Porady różne

Kosz możemy też opróżnić za pomocą poleceń wydawanych z terminala
sudo rm -R //root/.local/share/Trash/files
sudo rm -R //root/.local/share/Trash/info
kosz w katalogu użytkownika
sudo rm -R /home/[nazwa użytkownika]/.local/share/Trash/files
sudo rm -R /home/[nazwa użytkownika]/.local/share/Trash/info

Narzędzia systemowe

Partycjonowanie dysku

Oprócz tych narzędzi, które mamy do wyboru od razu po zainstalowaniu systemu wartymi uwagi narzędziami są np. GParted, który pozwoli nam na zarządzanie partycjami (tworzenie, usuwanie, zmiana rozmiaru, formatowanie itp.). Program wygodny, z przyjaznym dla oka interfejsem graficznym. Program dostępny w Menedżer pakietów Synaptic pod nazwą gparted. Program w nowszej wersji instalowałem z paczki deb znalezionej w internecie na stronie http://pkgs.org.

Widok okna programu
                            Gparted Widok okien programu
                              xsane
Widok okna programu GParted Widok okien programu xsane

Oprogramowanie skanera

Jeżeli chodzi o skanowanie obrazów za pomocą urządzenia zwanego skaner, to w systemie od razu dostępny jest program o nazwie Proste skanowanie (simple-scan). Jeżeli to nie wystarcza możemy użyć innego narzędzia. Żeby korzystać z zaawansowanych opcji podczas skanowania dokumentów, fotek itp. warto zapoznać się z xsane. Program dostępny w Menedżer pakietów Synaptic pod nazwą xsane.

Czyszczenie systemu, zarządzanie repozytoriami itp.

Ciekawym narzędziem szczególnie dla takich użytkowników jak ja, którzy nie za bardzo znają się na obsłudze systemu jest Ubuntu tweak. Za jego pomocą możemy min. wyczyścić system ze zbędnych plików, dodać albo usunąć repozytoria, zarządzać niektórymi opcjami dotyczącymi wyglądu, instalować popularne programy. Osobiście program w najnowszej wersji instalowałem z paczki deb dostępnej na oficjalnej stronie programu.

Innym programem do czyszczenia systemu ze zbędnych plików jest BleachBit. Program posiada przyjazny interfejs użytkownika. Program dostępny w Menedżer pakietów Synaptic pod nazwą bleachbit. Można też go pobrać z oficjalnej strony programu w postaci paczki deb.
 
Widok okna programu
                            Ubuntu tweak
Widok okna programu
                            BleachBit
Widok okna programu
                            GtkOrphan
Widok okna programu Ubuntu tweak Widok okna programu BleachBit Widok okna programu GtkOrphan

Kolejnym programem, za pomocą którego możemy wyczyścić system ze zbędnych plików jest GtkOrphan. Program po uruchomieniu automatycznie wyszuka pliki do usunięcia (wyświetlone będą w głównym oknie programu Orphaned Packages). Program dostępny w Menedżer pakietów Synaptic pod nazwą gtkorphan. Można też go pobrać z oficjalnej strony programu w postaci paczki deb.

Wszelkiego rodzaju programy do usuwania plików warto używać z głową żeby nie narobić sobie kłopotu.

W Menu, Multimedia dostępna jest opcja Kontrola głośności PulseAudio. Za jej pomocą nie tylko ustawimy głośność odtwarzanego dźwięku dla urządzeń, ale też  wybierzemy urządzenie, które chcemy używać.

Widok okna kontroli
                            głośności
Widok okna programu
                            PulsAudio Equalizer
Widok okna kontroli głośności
Widok okna programu PulsAudio Equalizer

Korektor graficzny

Jako systemowy korektor dźwięku można użyć PulseAudio Equalizer. Z własnych obserwacji zauważyłem jednak, że nie do końca działa tak jak powinien. Sprawia problemy przy zwiększaniu głośności i ściszaniu powodując trzaski. Problemy można wyeliminować za pomocą tych porad:
folder /etc/pulse. Szukamy pliku daemon.conf (otwieramy go z uprawnieniami administratora w edytorze tekstu). I zmieniamy ustawienia:
deamonize = z "no" na "yes".
flat-volumes = z "no" na "yes".
default-sample-rate= na wartość 48000.
Po restarcie część problemów, szczególnie ze zwiększaniem głośności i ściszaniem powinna zniknąć. Program dostępny w Menedżer pakietów Synaptic pod nazwą pulseaudio-equalizer.

Klawiatura ekranowa

Kolejnym przydatnym narzędziem jest klawiatura ekranowa Onboard. Bardzo przydatna osobom niepełnosprawnym, ale też przydaje się podczas niemożliwości używania fizycznej klawiatury. Program dostępny w Menedżer pakietów Synaptic pod nazwą onboard.

Widok okna programu Onboard
Widok okna programu
                            Menedżer uruchamiania
Widok okna Narzędzia do
                            obsługi dysków
Widok okna programu Onboard Widok okna programu Menedżer uruchamiania Widok okna Narzędzia do obsługi dysków
 
Graficzne zarządzanie GRUB

Po jakimś czasie od zainstalowania Linuksa okazało się, że jeden z dysków trzeba wymienić. Na innych dyskach miałem jeszcze Windows 7 i inną dystrybucję Linuksa w celach testowych. W sumie okazało się, że każdy z systemów był teraz praktycznie na innym dysku niż początkowo. Program do zarządzania startem systemów czyli Grub pogubił się trochę po zmianach. Co znowu spowodowało niemożność uruchomienia nic oprócz jednego z systemów. Pomocne w odzyskaniu jego sprawności okazało się graficzne narzędzie Menedżer uruchamiania. Wystarczyło je uruchomić i wszystko wróciło do normy. Do tego za jego pomocą można ustawić, który z systemów ma być tym głównym. Można też zmienić czas oczekiwania na uruchomienie systemu. Program dostępny w Menedżer pakietów Synaptic pod nazwą startupmanager.
  
Zarządzanie dyskami

Następne narzędzie, o którym warto napisać jest Narzędzie do obsługi dysków. Jest to rozbudowany program, za pomocą którego mamy możliwość w pewien sposób zarządzać dyskami. Możemy montować i odmontować wybrany wolumin. Formatować, zmieniać etykietę partycji, usuwać i modyfikować partycje (np. zmienić system plików). Takie operacje możemy przeprowadzać na dyskach twardych i pamięciach przenośnych. Innymi możliwościami programu jest odczyt danych SMART i wykonywanie testów dla dysków twardych. Kolejne przydatne funkcje to możliwość przeprowadzania testów wydajności dysków twardych, pamięci przenośnych i napędów optycznych. Program dostępny w Menedżer pakietów Synaptic pod nazwą gnome-disk-utility.

Montowanie obrazów ISO itp.

Nieraz zdarza się, że potrzebujemy zamontować jako kolejny dysk/partycję obraz wcześniej skopiowanej płyty DVD czy CD. Bez problemu wykonamy to za pomocą programu Furius ISO MountProgram dostępny w Menedżer pakietów Synaptic pod nazwą furiusisomount.

Możemy do tego użyć też konsolowego narzędzia, a wykonujemy to w ten sposób (przykładowy sposób): w katalogu /media tworzymy katalog z nazwą montowanej partycji i wykonujemy polecenie

sudo mount -o loop /ścieżka/dostępu/do/pliku.iso /ścieżka dostępu do katalogu/media/montowana partycja/

przykład

sudo mount -o loop /media/Multimedia/Temp/iso_games/unreal_anthology/unreal.iso /media/unreal/

tworzony katalog to /media/unreal/

Tworzenie pliku iso z zawartości płyty w napędzie optycznym, terminal

Za pomocą polecenia identyfikujemy napęd optyczny

cat /var/log/dmesg | grep -i rom

Plik iso wykonujmy za pomocą programu dd poleceniem

dd if=/dev/[wykryty napęd] of=/ścieżka/gdzie/zapisać/plik.iso

przykład

dd if=/dev/sr0 of=/media/Multimedia/quake3.iso

Widok okna programu
                            Furius ISO Mount
Widok okna programu I-Nex
Widok okna programu
                            Gdebi
Widok okna programu Furius ISO Mount Widok okna programu I-Nex Widok okna programu Gdebi

Wyświetlanie informacji o sprzęcie

Przydatnym narzędziem do wyświetlania informacji na temat używanego przez nas sprzętu jest program o nazwie I-Nex. Program w zwartej i czytelnej formie wyświetla potrzebne informacje. Program wyświetla min. informacje na temat zainstalowanego procesora głównego, karty graficznej, płyty głównej, karty dźwiękowej, dysków, zainstalowanego systemu operacyjnego i dostępnej pamięci RAM. Program instalowałem z repozytoriów (podanych powyżej w przykładowych repozytoriach) dodanych z terminala.

Instalowanie pakietów deb, prosty graficzny instalator

Jeżeli przy instalacji pakietów deb nie odpowiada nam dostarczane na starcie Centrum oprogramowania Ubuntu możemy używać prostego instalatora Gdebi. Program dostępny Menedżer pakietów Synaptic pod nazwą gdebi.
 
Niestandardowy terminal

Nie musimy też korzystać ze standardowego narzędzia do emulacji terminala (xfce4-terminal) . Bez problemu możemy korzystać z innych tego typu programów. Jednym z nich może być Gnome terminal, który ma trochę inne (większe?) możliwości. Dostępny w Menedżer pakietów Synaptic pod nazwą gnome-terminal.

Widok okna Gnemo
                            Terminal Widok okna menedżera
                            plików Nautilus
Widok okna Gnome Terminal Widok okna menedżera plików Nautilus
 
Niestandardowy menedżer plików

Jeżeli nie wystarczają nam możliwości standardowego menedżera plików możemy też używać innych. Osobiście używam jeszcze Nautilus, który bardzo dobrze integruje się z DropBoxem. Program dostępny w Menedżer pakietów Synaptic pod nazwą nautilus.

Monitorowanie w tray

Przydatnym małym programem, który w małym monicie (w tray) pokazuje nam informacje o użyciu procesora, użyciu pamięci, prędkości przesyłanych danych itp. jest System Load Indicator. Za jego pomocą możemy też w łatwy sposób uruchomić Monitor systemu dzięki któremu też możemy dowiedzieć się o użyciu procesora, użyciu pamięci, prędkości przesyłanych danych, mamy tez możliwość podejrzenia jakie procesy są uruchomione, możemy też zakończyć wybrany proces, zmienić jego priorytet itp. Oba programy możemy zainstalować za pomocą Menedżer pakietów Synaptic. Dostępne są pod nazwami indicator-multiload oraz gnome-system-monitor.

Widok okna programu
                            System Load Indicator
Widok okna programu
                            Monitor systemu
Widok okna programu System Load Indicator
Widok okna programu Monitor systemu

Wyłączanie usypiania ekranu

Caffeine jest małym programem pracującym w tle, który ma za zadanie wyłączanie wygaszacza ekranu i wyłączenie usypiania ekranu podczas używania komputera. np. podczas oglądania filmów. Program można pobrać w paczce deb z serwisu https://launchpad.net.

Widok okna programu
                            Caffeine Widok okna modyfikacji
                            ustawień połączenia sieciowego
Widok okna programu Caffeine Widok okna modyfikacji ustawień połączenia sieciowego

Zarządzanie połączeniem sieciowym

W Ustawienia, Połączenia sieciowe mamy też do dyspozycji narzędzie do modyfikacji ustawień połączenia sieciowego. W moim przypadku komputer podłączony jest do routera. Jedyne co musiałem (chciałem) zrobić to ustawiłem adres IP przypisany ręcznie.

Tworzenie kopii systemu, dysku, partycji. Partycjonowanie dysku. Odzyskiwanie danych itp.

Bardziej zorientowanym użytkownikom może przydać się program do tworzenia obrazów partycji oraz całych dysków. Kopiowania sytemu i późniejszego szybkiego przywrócenia w razie awarii lub zmiany dysku. Jest to program Clonezilla. Program chociaż nie zachwyca interfejsem użytkownika jest dosyć prosty w obsłudze i co najważniejsze skuteczny. W internecie jest też dostępnych mnóstwo poradników jak wykonać kopię dysku, partycji i późniejszego przywrócenia tych danych. Sam program dostępny w formie obrazu ISO, który wypalamy na płycie lub kopiujemy za pomocą np. programu Unetbootin do pamięci USB i z tak przygotowanych nośników program jest uruchamiany. Oczywiście tego typu program warto używać ze szczególną uwagą i rozwagą żeby nie narobić sobie problemów kasując wszystkie dane.


Widok okna programu Clonezilla Widok pulpitu mini dystrybucji Linux PartedMagic

PartedMagic to mini dystrybucja Linux z narzędziami do zarządzania partycjami. Między innymi Gparted i Clonezilla. Całość dostępna w postaci pliku ISO, uruchamiana z płyty bądź z pamięci flash. W zestawie posiada więcej narzędzi, a całość składa się na całkiem funkcjonalną dystrybucję Linuksa. Więcej o możliwościach i dostępnych programach na stronie projektu.

Tworzenie startowego pena z wieloma systemami jednocześnie


Widok okna programu MultiSystem

MultiSystem, to program do tworzenia bootowalnych pamięci flash, ale w taki sposób, że możliwy jest odczyt wielu systemów (narzędzi) z jednego urządzenia. Program dosyć prosty w obsłudze, spore możliwości. Osobiście utworzyłem pendrive z użyciem Clonezilla, Gparted, PartedMagic, Kubuntu, Xubuntu oraz Windows 7 i XP. Program w prosty sposób możemy zainstalować rozpakowując i uruchamiając plik install-depot-multisystem.sh.tar.bz2. Jeżeli ten sposób nie odpowiada, bądź nie zadziała to program zainstalujemy wykonując w terminalu trzy polecenia:
wget -q http://liveusb.info/multisystem/depot/multisystem.asc -O- | sudo apt-key add -
sudo sh -c 'echo "deb http://liveusb.info/multisystem/depot all main" >> /etc/apt/sources.list.d/multisystem.list' && sudo apt-get update
sudo apt-get install multisystem -y

Antywirusy uruchamiane z pendrive lub napędu optycznego

Na pewno przydadzą nam się, szczególnie jeżeli używamy jeszcze systemu Windows, programy antywirusowe uruchamiane np. za pomocą pamięci flash. Chociaż jest ich sporo (większość liczących się producentów takich programów ma takie narzędzie w ofercie) to wg mnie ciekawymi propozycjami, które bez problemu działają i można je po odpaleniu bez problemu zaktualizować to AVG Rescue CDKaspersky Rescue Disk.

Tworzenie, odczyt i zapis na partycjach z systemem plików exFAT, terminal]